اسد حيدر ( مترجم : حسن يوسفى اشكورى )
22
الإمام الصادق و المذاهب الأربعة ( امام صادق و مذاهب چهارگانه ) ( فارسي )
مىلرزد و به عنوان يك مسلمان احساس شرم مىكند . افزون بر زندگى و سرنوشت امام صادق ، كه در آن بازى سياست به روشنى نشان داده شده است ، سرنوشت مذاهب فقهى نيز به خوبى باز و تشريح ، و نشان داده شده كه چرا و چگونه اين مذاهب به وجود آمده ، رشد كرده و به پيروزى رسيدهاند ، و سرانجام چرا و به چه دليل برخى از اين مذاهب استمرار يافته و طرفدارانى وسيع پيدا كردند و برخى نيز به طور كلى محو شده و امروز نامى از آنان در ميان نيست . در اين مورد ، نقشى كه دست سياست بازى كرد به طور مستند نشان داده شده است . به هر حال نگرش سياسى و تحليلى نويسنده بسيار روشنگر و براى روشنفكران و جوانان مسلمان بسيار آموزنده و سودمند خواهد بود . از اين ويژگيهاى كلى كه بگذريم ، مهمترين برجستگى كتاب براى خوانندگان ايرانى كه غالبا شيعهاند ، محورى بودن آن حول مذهب و تاريخ شيعى است . چنان كه پيش از اين اشاره رفت ، نويسنده به بهانه بررسى زندگى امام صادق ، به بسيارى از عقايد و شعائر شيعى و به ويژه تاريخ تلخ و دردناك شيعيان پرداخته و كوشيده است گوشههايى از حقايق را بازگويد و ابهامات را روشن سازد و پاسخ خردهگيران و منتقدان گذشته و حال شيعه را بدهد . در عين حال گفتنى است كه نويسنده بدون اينكه به عقايد و مذاهب ديگر توهينى روا دارد ، با كمال ادب كوشيده است از مذهب ويژه و آيين سياسى و تاريخى خود دفاع كند . و اين مىتواند سرمشقى باشد براى ديگر نويسندگان جوان شيعه و حتى سنى كه بدون اهانت به ديگران نيز مىتوان از عقايد و مواضع اعتقادى و اجتماعى خود دفاع كرد . از خصوصيات ديگر كتاب ، بررسى تفصيلى زندگى امام صادق ( ع ) و تبيين ابعاد متنوع شخصيت و زندگى پرفراز و نشيب آن بزرگ و بخصوص انجام يك مقايسه تقريبا دقيق و علمى بين « مذهب جعفرى » و ديگر مذاهب بزرگ و متداول اسلامى است . درباره زندگى امام صادق و مذهب فقهى شيعى ، كه منسوب به جعفر بن محمد ( ع ) است ، كتابها و مقالات بسيارى به وسيله عالمان و پژوهشگران اسلام ، اعم از شيعه و غير شيعه ، نوشته شده و بسيارى از آنها نيز از اعتبار علمى و